[[{"content_id":432503,"content_number":0,"portal_id":184,"lang_id":"fa","content_title":"جنگ روانی از دیدگاه قرآن","content_rtitr":"","content_short_title":null,"content_summary":"","content_summary_fill":0,"content_body":"معنای جنگ روانی\r\nجنگ روانی تعاریف مختلفی دارد از جمله آمریکائی ها ، جنگ روانی را این گونه تعریف می کنند: سلسله تلاش هایی که درعملیات جنگی عادی از طریق به کارگیری وسایل ارتباط جمعی و اجرای طرح های استراتژیک نظامی وسیاسی بر اساس روانشناسی خاص انجام می شود. \r\nنتیجه جنگ روانی که همان جنگ اعصاب است ، از سلاح های مخرب نظامی بیشتر است ، بنابراین به کار گیری آن دشوار بوده و مهارت خاصی را می طلبد. \r\nاین نوع جنگ ، جنگی است که با ابزار و سلاح صورت نمی گیرد بلکه در محیطی آرام و با در اختیار داشتن سلاح های تبلیغاتی انجام می شود . این جنگ معمولاً در کنار عملیات نظامی مطرح می شود . \r\n\r\nسیر تاریخی\r\nجنگ روانی همواره در تاریخ وجود داشته و خواهد داشت.قرآن کریم در آیات متعدد، نمونه هایی از جنگ های روانی ،تبلیغی را آورده است . \r\nبر خوردهایی که صاحبان قدرت های فاسد در برابر پیامبران داشتند ، تبلیغاتی که علیه آن بزرگواران می کردند ، دشنام هایی که می دادند و تهمت هایی که بر مؤمنان می زدند وبر سر زبان ها می انداختند ، همه از شیوه های جنگ روانی بوده است . \r\nدر این جنگ تبلیغی ، جبهه حق نیز طرح و استراتژی خاص خود را دارد و در نتیجه جواب حمله دشمن را از همان جا که آمده به سوی آنان باز می گرداند. \r\nبه عنوان مثال اگر فرعون ، حضرت موسی (ع) را «مفسد » می خواند ، قرآن با آیه ی «انه کان من المفسدین » پاسخ او را می دهد و با ارائه دلیل ، فساد او را ثابت می کند. \r\nابزارهای تحقیر ،تهمت ، ناسزا ، تمسخر و استهزاء که کافر ان نسبت به انبیاء الهی و پیروانشان از آنان استفاده می کنند ، همگی از مقوله ی جنگ روانی بوده و قرآن کریم با استفاده از همین سلاح ، کافران را تحقیر کرده و مفسد می نامد: \r\n«الا انهم هم المفسدون ولکن لا یشعرون الا انهم هم السفهاء ولکن لا یعلمون ؛ آگاه باشید که اینان خود تبهکارانند و نمى‏دانند.آگاه باشید، که آنان خود بیخردانند و نمى‏دانند.» [۱] \r\n«الله یستهزئ ویمدهم فی طغیانهم یعمهون ؛خداست که آنها را استهزا مى‏کند و وامى‏گذاردشان تا هم چنان در طغیان خویش سرگردان بمانند.» [۲] \r\nخداوند متعال به همه مومنان در آیات قرآن هشدار می دهد در مقابل جنگ روانی دشمنان که با حربه تهمت ، استهزاء ، شایعه پراکنی و با ایجاد تفرقه و تهاجم فرهنگی قصد ضربه زدن به اعتقادات و فرهنگ اسلامی را دارد و هدفی جز نابودی اسلام و مسلمین ندارد، باید با هوشیاری و بصیرت مقاومت کرد. \r\n\r\nمقابله با جنگ روانی دشمن\r\nابز ار مقابله با جنگ روانی دشمن به فرموده قران کریم به قرار زیر است؛ \r\n\r\n← تهیه ادوات جنگی \r\n«که زره هاى بلند بساز و در بافتن زره اندازه ‏ها را نگه دار. و کارهاى شایسته کنید، که من به کارهایتان بصیرم.» [۳] \r\n\r\n← آموزش نظامی \r\nدر سوره نساء چگونگی حرکت نیروها بیان شده است: \r\n« اى کسانى که ایمان آورده‏اید، سلاح بگیرید و آن گاه هوشیارانه، فوج فوج یا یکباره، به جنگ روید.» [۴] \r\nنیروهای رزمی باید به تناسب شرایط محیطی و موقعیت دشمن به صورت دسته های پراکنده یا به شکل گروهی به سوی دشمن حمله ور شوند. \r\n\r\n\r\n← آمادگی رزمندگان \r\n« در برابر آنها تا مى‏توانید نیرو و اسبان سوارى آماده کنید تا دشمنان خدا و دشمنان خود(و جز آنها که شما نمى‏شناسید و خدا مى‏شناسد)را بترسانید و آنچه را که در راه خدا هزینه می کنید به‏تمامى به شما بازگردانده شود و به شما ستم نشود.» [۵] \r\n\r\n← رعایت تاکتیک ها \r\n« هر که در روز جنگ به آنها (کافران) پشت نمود و فرار کرد بطرف غضب و خشم خدا روی آورده و جایگاهش دوزخ که بدترین منزل است خواهد بود.» [۶] \r\n\r\n← اجرای مانور \r\nدر قران کریم ، امر به اجرای مانور و نشان دادن قدرت نظامی آمده است. \r\n« ای اهل ایمان باکافران از هر که با شما نزدیک تر است شروع به جهاد کنید و باید کفار در شما درشتی و نیرومندی و قوّت و پایداری حس کنند ( تا از سپاه اسلام بیمناک شوند و شما مؤمنان هیچ گاه نترسید ) و بدانید که خدا همیشه یار پرهیزگاران است.» [۷] \r\n\r\n← بودجه نظامی \r\n«و شما ( ای مؤمنان ) در مقام مبارزه با آن کافران خود را مهیا کنید و تا آن حد که بتوانید از آذوقه و تسلیحات و آلات جنگی و اسبان سواری برای تهدید و تخویف دشمنان خدا و دشمنان خودتان کاملا فراهم سازید و بر قوم دیگری که شما بر دشمنی آن ها مطلع نیستید ( مراد منافقانند که ظاهراً مسلم و باطناً کافر محض اند ) و خدا به مکر و دشمنی آن ها آگاه است نیز مهیا باشید و آنچه در راه خدا ( و احیاء دین خدا ) صرف می کنید خدا تمام و کمال به شما عوَض خواهد داد و هرگز به شما ستم نخواهد شد .» [۸] \r\n\r\n← آمادگی حتی در هنگام نماز \r\n«و هرگاه ( ای رسول گرامی در سفرهای جهاد ) شخص تو ( یا فرمانداران از طرف تو)در میان سپاه اسلام باشی و نماز بر آنان بپای داری باید سپاهی با تو مسلح به نماز ایستند و چون سجدۀ نماز بجای آورند این سپاه برای حفاظت رفته و گروهی که نماز نخوانده به نماز آیند و البته با لباس جنگ و با اسلحه زیرا کافران آرزو و انتظار آن دارند که شما از اسلحه و اسباب خود غفلت کنید و ناگهان یکباره به شما حمله ور شوند.»[۹] \r\nاسلام از همه جهات برای حفظ امنیت و جلوگیری از حمله های نظامی دشمن دستورات دفاعی را فرا روی مسلمان قرار داده است که اگر دقت کرده و عمل شود ، هرگز دشمن موفق نخواهد شد . \r\n\r\nشایعه از دیدگاه قرآن\r\n\r\n\r\nدر زیر، ابعاد مختلف شایعه ر ا از منظر قرآن مورد بررسی قر ار می دهیم. \r\n\r\n← تعریف شایعه \r\nشایعه خبری است که بدون تحقیق و حصول یقین از صحت و سقم آن ، زبان به زبان و به طور شفاهی بین مردم منتشر می شود. شایعه اگر چه بی اهمیت به نظر می رسد اما می تواند اثرات مخرب و زیان باری برای جامعه اسلامی داشته باشد. \r\n\r\n← نحوه انتشار شایعه \r\nقرآن کریم ، نحوه انتقال و انتشار شایعه را این گونه بیان می کند: \r\nالف )«زیرا شما آن سخنان را از زبان یکدیگر تلقّى کرده و حرفى بر زبان مى‏گفتید که علم به آن نداشتید و این کار را سهل و کوچک مى‏پنداشتید در صورتى که نزد خدا (گناهى) بسیار بزرگ بود.» [۱۰] \r\nب)« و (منافقان) چون امرى به آنان برسد که باعث ایمنى یا ترس (مسلمین) است (و باید پنهان داشت) آن را منتشر مى‏سازند، در صورتى که اگر آن را به رسول و به صاحبان حکم که از خودشان هستند گزارش مى‏دادند همانا آنان که اهل بصیرتند در آن واقعه صلاح‏اندیشى مى‏کردند. و اگر نه این بود که فضل خدا شامل حال شماست، همانا به جز اندکى همه شیطان را پیروى مى‏کردید.» [۱۱] \r\n\r\n← مقابله با شایعات \r\n۱) ایمان و پذیرش گزارش های رسمی \r\n۲) ارائه حساب شده واقعیت ها در سطح وسیع برای پر کردن خلاء خبری مشروط بر حذف جزئیاتی که ممکن است دشمن از آن ها بهره برداری کند. \r\n۳) اطمینان و اعتماد به فرماند هان و رهبران نظام حکومتی \r\n۴) ایجاد فرصت های کار ، اشتغال و تولید ، زیرا خستگی وبیکاری زمینه مناسبی برای ترویج و پذیرش شایعات است. \r\n۵) شناخت و مبارزه باعوامل شایعه پراکنی داخلی \r\n\r\n← راه های مبارزه با عوامل شایعه ساز \r\nقرآن عزیز چند راه مقابله با عوامل شایعه ساز را به ما گوشزد می کند؛ \r\n۱) تبعید: « اگر منافقان و مریض القلبها از اذیت زنان و شایعه پراکنان، دست نکشند، تو را بر علیه آنان بر مى‏انگیزیم و آن گاه جز اندکى با تو مجاور نخواهند بود.» [۱۲] \r\n۲) قتل: « ملعون ند هر کجا که یافته شوند دستگیر شده و به طور ریشه کن کشته مى‏شوند.» [۱۳] \r\n\r\n← راه های پیشگیری از انتشار شایعه \r\nدر آموزه های دینی ، راه های مختلفی برای پیشگیری ، مقابله و محو شایعات ارائه شده است که به برخی از آنها اشاره می شود: \r\n۱) تشکیک: تشکیک به عنوان یک رفتار منطقی، اولین گام در برخورد با هر شایعه است . \r\nپیش ا ز اقدام به تجزیه و تحلیل شایعه ، باید نسبت به آن ، موضع تردید و شک در پیش گرفت و یکباره به قبول و نشر آن اقدام نکنیم. \r\nقرآن کریم می فرماید: \r\n«آیا سزاوار این نبود که چون (از منافقان) چنین بهتان و دروغ ها شنیدید مردان و زنان مؤمن حسن ظنّشان درباره یکدیگر بیشتر شده و گویند: این دروغى است آشکار» [۱۴] \r\n۲) سکوت: ساده ترین شکل انتقال شایعه ، دهان به دهان گشتن آن است . بنابراین باید آن را در نقطه آغاز، سرکوب و زنجیر انتقال آن را قطع کرد. قرآن کریم، این راه را پیش رو می گذارد: \r\n« چرا به محض شنیدن این سخن نگفتید که هرگز ما را تکلم به این روا نیست، خداوند پاک و منزه است و این بهتانى بزرگ است.» [۱۵] \r\nاین آیه لحن توبیخ آمیز دارد و به آن دلیل مسلمانان را فرا می خواند چرا که آنان از آگاهی یافتن از حقیقت امر ناتوان نبودند. \r\n۳) انعطاف: یکی از اهداف دشمن از پخش شایعات ، هموارکردن زمینه برای دست یابی به اخبار و اطلاعات مهم و تعیین کننده و استفاده از آن ها در وارد ساختن ضربه های موثر است . \r\nازجمله شایعاتی که می تواند سازمان نیروهای رزمی را دستخوش هرج و مرج و آشفتگی سازد ،انتشار و پخش خبر انهدام مرکز فرماندهی برای دست یافتن به آخرین اطلاعات واقعی از زبان طرف درگیر است. \r\nدر جنگ احد، دشمن چنین کاری انجام داد و شایعه شهادت رسول خدا ( ص ) را پخش کرد. این شایعه سریعاً پخش شد و برخی صحابه فرارمی کردند. \r\nکعب بن مالک می گوید: چشمم به رسول خدا ( ص ) افتاد و او را شناختم ، خواستم فریاد بزنم این رسول خداست. پیامبر اشاره کردند که ساکت باشم و می خواستند برای دشمن ، زنده ماندن رسول خدا مجهول بماند تا اینکه سر در گم شوند که آیه بر پیامبر نازل می شود: \r\n« محمد (ص) جز یک پیامبر نیست که پیش از او نیز پیغمبرانى بودند و درگذشتند، آیا اگر او به مرگ یا شهادت درگذشت شما باز به دین جاهلیّت خود رجوع خواهید کرد؟ پس هر که مرتد شود به خدا ضررى نخواهد رسانید، و البته خدا جزاى نیک اعمال به شکرگزاران عطا کند.» [۱۶] \r\nقرآن کریم با ظرافت ، خبر زنده ماندن پیامبر را به عللی پنهان داشته هیچ گونه اطلاعاتی دراین زمینه نمی دهد ، بلکه با انعطاف به مطلب دیگر ، درایت را ایجاد زاویه انحراف در برابر شایعه می داند . \r\n\r\nشیوه های جنگ روانی دشمنان اسلام\r\nدشمنان اسلام به منظور رسیدن به اهداف خود،از شیوه های مختلفی استفاده می کننداز جمله ی آن، شیوه های زیر است: \r\n\r\n← تظاهر و نفاق \r\nمنافقان بر باطل خود تأکید کرده و آن را حق جلوه می دهند. \r\nبه خدا و قیامت ایمان ندارند ، ولی می گو یند ایمان داریم . فساد می کنند ، ولی می گویند فقط ما اصلاح گریم . خود را عاقل و مؤمنان را سفیه می دانند . قرآن در این زمینه می فرماید : \r\n«چون به آنان گفته شود که در زمین فساد مکنید، مى‏گویند: ما مصلحانیم.» [۱۷] \r\n«خدا شهادت مى‏دهد: آنهایى که مسجد ى مى‏سازند تا به مؤمنان زیان رسانند و میانشان کفر و تفرقه اندازند و تا براى کسانى که مى‏خواهند با خدا و پیامبرش جنگ کنند کمین گاهى باشد، آن گاه سوگند مى‏خورند که ما را قصدى جز نیکوکارى نبوده است دروغ مى‏گویند. هرگز در آن مسجد نمازمگزار. مسجدى که از روز نخست بر پرهیزگاری بنیان شده شایسته‏تر است که در آنجا نماز کنى. در آنجا مردانى هستند که دوست دارند پاکیزه باشند، زیرا خدا پاکیزگان را دوست دارد.» [۱۸] \r\n« آیا کسى که بنیان مسجد را بر ترس از خدا و خشنودى او نهاده بهتر است، یا آن کسى که بنیان مسجد را بر کناره سیلگاهى که آب زیر آن را شسته باشد نهاده است تا با او در آتش جهنم سرنگون گردد؟ و خدا مردم ستمگر را هدایت نمى‏کند.» [۱۹] \r\n\r\n← ایجاد تزلزل در باور و ایمان مردم \r\nیهودیان مدینه برای متزلزل کردن ایمان مسلمانان از هر وسیله ای استفاده می کردند . یکی از راه های ایجاد تردید در مؤمنان این بود که عده ای از آنان در آغاز روز به ظاهر ایمان می آوردند و در پایان همان روز از ایمان خود برمی گشتند تا بدین وسیله در ایمان دیگران تردید افکنند و مؤمنان را دلسرد کنند . قرآن می فرماید: \r\n« طایفه‏اى از اهل کتاب گفتند: در اول روز به آنچه بر مؤمنان نازل شده است ایمان بیاورید و در آخر روز انکارش کنید، تا مگر از اعتقاد خویش باز گردند.» [۲۰] \r\n\r\n← شایعه پراکنی \r\nافراد منافق یا ضعیف الایمان هر گاه خبری از پیروزی یا شکست مسلمانان به آن ها برسد ، آن را بدون تحقیق منتشرمی کنند ، در حالی که اگر آن را به پیامبر و پیشوایان خود که قدرت تشخیص کافی دارند ارجاع دهند ، آنان را از ریشه های آن مسائل آگاه خواهند ساخت. \r\n«و چون خبرى، چه ایمنى و چه ترس به آنها رسد، آن را در همه جا فاش مى‏کنند. و حال آنکه اگر در آن به پیامبر و اولو الامر شان رجوع مى‏کردند، حقیقت امر را از آنان درمى‏یافتند. و اگر فضل و رحمت خدا نبود، جز اندکى، همگان از شیطان پیروى مى‏کردید.» [۲۱] \r\nتهمتی که به یکی از زنان پیامبر زده شد ، نیز در قالب شایعه بود . خداوند عده ای را سرزنش می کند به این که چرا وقتی آن را شنیدید نگفتید ما حق نداریم آن را به زبان بیاوریم« ... خداوند شما را اندرزمی دهد که هرگز چنین کاری را تکرار نکنید .» [۲۲] \r\nبرای اینکه شایعه موثر واقع نشود ، مسلمانان باید به گو نه ای تربیت شوند که تنها به مطالب قطعی ترتیب اثر دهند و بدانند که از تمام اعضای انسان ، از جمله چشم ، گوش و دل ، سوال خواهد شد . \r\n«از پى آنچه ندانى که چیست مرو، زیرا گوش و چشم و دل، همه را، بدان بازخواست کنند.» [۲۳] \r\n\r\nپیشگیری ازتاثیرجنگ روانی دشمن\r\nبرای اینکه مسلمین در مقابل جنگ روانی دشمنان اسلام بیمه شوند باید نکات زیر را مورد توجه قرار داد: \r\n\r\n← توجه مستمر به زمینه های فرهنگی ،اجتماعی \r\nشیوه های جنگ روانی در زمینه نامناسب ، استمرار و توفیق پیدا نمی کند . \r\nزمینه های فرهنگی ، اجتماعی ضامن امنیت جامعه است و در صورتی که اعتقادات دینی مورد نظر را به جامعه آموزش ندهیم یا این که حرف و عمل ما با هم متفاوت باشد و یا از توجه به نسل جوان غافل شدیم ، با هر کدام از این ها ضربه ای جدی به جامعه وارد می شود . \r\n\r\n← تاکید بر همبستگی و هماهنگی \r\nدین اسلام بر وحدت و همبستگی مسلمانان تأکید ویژه دارد و از آن به عنوان یک استراتژی یاد می کند . اگر این هماهنگی در جامعه ضربه ببیند ، باعث ناآرامی و هرج و مرج خواهد شد . آیات قران بر این موضوع دلالت دارد. \r\n« خدا آن مؤمنان را که در راه او در صف جهاد با کافران، مانند بنیان و سدى آهنین ، همدست و پایدارند بسیار دوست مى‏دارد.» [۲۴] \r\n« به حقیقت مؤمنان همه برادر یکدیگرند پس همیشه بین برادران ایمانى خود صلح دهید و خداترس و پرهیزکار باشید، باشد که مورد لطف و رحمت الهى گردید.» [۲۵] \r\n\r\n← آمادگی و بسیج نیروها \r\nآمادگی ممکن است به شکل آمادگی نظامی ، اقتصادی ، سیاسی و فرهنگی باشد، بنابراین در زمینه های نظامی ، آمادگی کامل لازم است . \r\n« و شما (اى مؤمنان) در مقام مبارزه با آن کافران خود را مهیا کنید و تا آن حد که بتوانید از آذوقه و تسلیحات و آلات جنگى و اسبان سوارى زین کرده براى تهدید و تخویف دشمنان خدا و دشمنان خودتان فراهم سازید و نیز براى قوم دیگرى که شما بر (دشمنى) آنان مطلع نیستید (مراد منافقانند که ظاهرا مسلم و باطنا کافر محض‏اند) و خدا بر آنها آگاه است. و آنچه در راه خدا صرف مى‏کنید خدا تمام و کامل به شما عوض خواهد داد و هرگز به شما ستم نخواهد شد.» [۲۶] \r\n\r\n← آگاهی دادن به مردم \r\nعموم مردم باید با ترفند های تبلیغی و روانی دشمن آشنا و از آن آگاه باشند تا به آسانی فریب نخورند .اگر شایعات ، ابزارها و اهداف آن برای مردم تبیین شود ، دیگر مؤثر نخواهد بود. به همین دلیل شفاف سازی هدف نهایی ایمان وکفر [۲۷] ،غلو نکردن در دین [۲۸]، تذکر به این نکته که همیشه باید مواظب شیطان باشیم وبدانیم که او دشمن آشکار انسان است [۲۹] از جمله مواردی است که باعث پیشگیری و مقاوم سازی مردم در مقابل جنگ روانی دشمن می شود. \r\n\r\nپانویس\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۱.\r\n\t\t\t↑ بقره\/سوره۲،آِیه ۱۲ تا ۱۳. \r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۲.\r\n\t\t\t↑ بقره\/سوره۲، آیه ۱۵. \r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۳.\r\n\t\t\t↑ سبا\/سوره۳۴،آیه ۱۱. \r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۴.\r\n\t\t\t↑ نساء\/سوره۴،آیه ۷۱. \r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۵.\r\n\t\t\t↑ انفال\/سوره۸،آیه ۶۰. \r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۶.\r\n\t\t\t↑ انفال\/سوره۸،آیه ۱۶. \r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۷.\r\n\t\t\t↑ توبه\/سوره۹،آیه ۱۲۳. \r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۸.\r\n\t\t\t↑ انفال\/سوره۸،آیه ۶۰. \r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۹.\r\n\t\t\t↑ نساء\/سوره۴،آیه ۱۰۲. \r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۱۰.\r\n\t\t\t↑ نور\/سوره۲۴،آیه ۱۵. \r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۱۱.\r\n\t\t\t↑ نساء\/سوره۴،آیه ۸۳. \r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۱۲.\r\n\t\t\t↑ احزاب\/سوره۳۳،آیه ۶۰. \r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۱۳.\r\n\t\t\t↑ احزاب\/سوره۳۳،آیه ۶۱. \r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۱۴.\r\n\t\t\t↑ نور\/سوره۲۴،آیه ۱۲. \r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۱۵.\r\n\t\t\t↑ نور\/سوره۲۴،آیه ۱۶. \r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۱۶.\r\n\t\t\t↑ آل عمران\/سوره۳،آیه ۱۴۴. \r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۱۷.\r\n\t\t\t↑ بقره\/سوره۲،آیه ۱۱. \r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۱۸.\r\n\t\t\t↑ توبه\/سوره۹،آیه ۱۰۷ تا ۱۰۸. \r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۱۹.\r\n\t\t\t↑ توبه\/سوره۹،آیه ۱۰۹. \r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۲۰.\r\n\t\t\t↑ آل عمران\/سوره۳،آیه۷۲. \r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۲۱.\r\n\t\t\t↑ نساء\/سوره۳،آیه۸۳. \r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۲۲.\r\n\t\t\t↑ نور\/سوره۱۴،آیه۱۷تا۱۸. \r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۲۳.\r\n\t\t\t↑ اسراء\/سوره۱۷،آیه۳۶. \r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۲۴.\r\n\t\t\t↑ صف\/سوره۶۱،آیه۴. \r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۲۵.\r\n\t\t\t↑ حجرات\/سوره۴۹،آیه۱۰. \r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۲۶.\r\n\t\t\t↑ انفال\/سوره۸،آیه۶۰. \r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۲۷.\r\n\t\t\t↑ صف\/سوره۶۱،آیه۴تا۵. \r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۲۸.\r\n\t\t\t↑ نساء\/سوره۴،آیه۱۷۱. \r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t۲۹.\r\n\t\t\t↑ یوسف\/سوره۱۲،آیه۵. \r\n\t\t\r\n\t\r\n\r\n\r\n\r\n\r\nمنبع\r\n\r\nسایت پژوهه","content_html":"

\n

معنای جنگ روانی
\nجنگ روانی تعاریف مختلفی دارد از جمله آمریکائی ها ، جنگ روانی را این گونه تعریف می کنند: سلسله تلاش هایی که درعملیات جنگی عادی از طریق به کارگیری وسایل ارتباط جمعی و اجرای طرح های استراتژیک نظامی وسیاسی بر اساس روانشناسی خاص انجام می شود.
\nنتیجه جنگ روانی که همان جنگ اعصاب است ، از سلاح های مخرب نظامی بیشتر است ، بنابراین به کار گیری آن دشوار بوده و مهارت خاصی را می طلبد.
\nاین نوع جنگ ، جنگی است که با ابزار و سلاح صورت نمی گیرد بلکه در محیطی آرام و با در اختیار داشتن سلاح های تبلیغاتی انجام می شود . این جنگ معمولاً در کنار عملیات نظامی مطرح می شود . <\/p>\n\n

سیر تاریخی<\/strong><\/p>\nجنگ روانی همواره در تاریخ وجود داشته و خواهد داشت.قرآن<\/a> کریم در آیات متعدد، نمونه هایی از جنگ های روانی ،تبلیغی را آورده است .
\nبر خوردهایی که صاحبان قدرت های فاسد در برابر پیامبران داشتند ، تبلیغاتی که علیه آن بزرگواران می کردند ، دشنام هایی که می دادند و تهمت هایی که بر مؤمنان می زدند وبر سر زبان ها می انداختند ، همه از شیوه های جنگ روانی بوده است .
\nدر این جنگ تبلیغی ، جبهه حق نیز طرح و استراتژی خاص خود را دارد و در نتیجه جواب حمله دشمن را از همان جا که آمده به سوی آنان باز می گرداند.
\nبه عنوان مثال اگر فرعون<\/a> ، حضرت موسی<\/a> (ع) را «مفسد » می خواند ، قرآن با آیه ی «انه کان من المفسدین » پاسخ او را می دهد و با ارائه دلیل ، فساد او را ثابت می کند.
\nابزارهای تحقیر ،تهمت<\/a> ، ناسزا ، تمسخر و استهزاء که کافر<\/a> ان نسبت به انبیاء الهی و پیروانشان از آنان استفاده می کنند ، همگی از مقوله ی جنگ روانی بوده و قرآن کریم با استفاده از همین سلاح ، کافران را تحقیر کرده و مفسد می نامد:
\n«الا انهم هم المفسدون ولکن لا یشعرون الا انهم هم السفهاء ولکن لا یعلمون ؛ آگاه باشید که اینان خود تبهکارانند و نمى‏دانند.آگاه باشید، که آنان خود بیخردانند و نمى‏دانند.» ^{[۱]<\/sup><\/a>
\n«الله یستهزئ ویمدهم فی طغیانهم یعمهون ؛خداست که آنها را استهزا مى‏کند و وامى‏گذاردشان تا هم چنان در طغیان خویش سرگردان بمانند.»} ^{[۲]<\/sup><\/a>
\nخداوند متعال به همه مومنان در آیات قرآن هشدار می دهد در مقابل جنگ روانی دشمنان که با حربه تهمت ، استهزاء ، شایعه پراکنی و با ایجاد تفرقه و تهاجم فرهنگی قصد ضربه زدن به اعتقادات و فرهنگ اسلامی را دارد و هدفی جز نابودی}اسلام<\/a> و مسلمین ندارد، باید با هوشیاری و بصیرت<\/a> مقاومت کرد.

مقابله با جنگ روانی دشمن<\/strong><\/span>
\nابز ار مقابله با جنگ روانی دشمن به فرموده قران کریم به قرار زیر است؛

← تهیه ادوات جنگی<\/strong><\/span>
\n«که زره هاى بلند بساز و در بافتن زره اندازه ‏ها را نگه دار. و کارهاى شایسته کنید، که من به کارهایتان بصیرم.» ^{[۳]<\/sup><\/a>

← آموزش نظامی<\/strong><\/span>
\nدر سوره نساء چگونگی حرکت نیروها بیان شده است:
\n« اى کسانى که ایمان آورده‏اید، سلاح بگیرید و آن گاه هوشیارانه، فوج فوج یا یکباره، به جنگ روید.»}^{[۴]<\/sup><\/a>
\nنیروهای رزمی باید به تناسب شرایط محیطی و موقعیت دشمن به صورت دسته های پراکنده یا به شکل گروهی به سوی دشمن حمله ور شوند.

← آمادگی رزمندگان<\/strong><\/span>
\n« در برابر آنها تا مى‏توانید نیرو و اسبان سوارى آماده کنید تا دشمنان خدا و دشمنان خود(و جز آنها که شما نمى‏شناسید و خدا مى‏شناسد)را بترسانید و آنچه را که در راه خدا هزینه می کنید به‏تمامى به شما بازگردانده شود و به شما ستم نشود.»} ^{[۵]<\/sup><\/a>

← رعایت تاکتیک ها<\/strong><\/span>
\n« هر که در روز جنگ به آنها (کافران) پشت نمود و فرار کرد بطرف}غضب<\/a> و خشم خدا روی آورده و جایگاهش دوزخ<\/a> که بدترین منزل است خواهد بود.» ^{[۶]<\/sup><\/a>

← اجرای مانور<\/strong><\/span>
\nدر قران کریم ، امر به اجرای مانور و نشان دادن قدرت نظامی آمده است.
\n« ای اهل}ایمان<\/a> باکافران از هر که با شما نزدیک تر است شروع به جهاد کنید و باید کفار در شما درشتی و نیرومندی و قوّت و پایداری حس کنند ( تا از سپاه اسلام بیمناک شوند و شما مؤمنان<\/a> هیچ گاه نترسید ) و بدانید که خدا همیشه یار پرهیزگاران است.» ^{[۷]<\/sup><\/a>

← بودجه نظامی<\/strong><\/span>
\n«و شما ( ای مؤمنان ) در مقام مبارزه با آن کافران خود را مهیا کنید و تا آن حد که بتوانید از آذوقه و تسلیحات و آلات جنگی و اسبان سواری برای تهدید و تخویف دشمنان خدا و دشمنان خودتان کاملا فراهم سازید و بر قوم دیگری که شما بر دشمنی آن ها مطلع نیستید ( مراد منافقانند که ظاهراً مسلم و باطناً کافر محض اند ) و خدا به مکر و دشمنی آن ها آگاه است نیز مهیا باشید و آنچه در راه خدا ( و احیاء دین خدا ) صرف می کنید خدا تمام و کمال به شما عوَض خواهد داد و هرگز به شما ستم نخواهد شد .»} ^{[۸]<\/sup><\/a>

← آمادگی حتی در هنگام نماز<\/strong><\/span>
\n«و هرگاه ( ای رسول گرامی در سفرهای جهاد ) شخص تو ( یا فرمانداران از طرف تو)در میان سپاه اسلام باشی و نماز بر آنان بپای داری باید سپاهی با تو مسلح به نماز ایستند و چون سجدۀ}نماز<\/a> بجای آورند این سپاه برای حفاظت رفته و گروهی که نماز نخوانده به نماز آیند و البته با لباس جنگ و با اسلحه زیرا کافران آرزو و انتظار آن دارند که شما از اسلحه و اسباب خود غفلت کنید و ناگهان یکباره به شما حمله ور شوند.»^{[۹]<\/sup><\/a>
\nاسلام از همه جهات برای حفظ امنیت و جلوگیری از حمله های نظامی دشمن دستورات دفاعی را فرا روی مسلمان قرار داده است که اگر دقت کرده و عمل شود ، هرگز دشمن موفق نخواهد شد .

شایعه از دیدگاه قرآن<\/strong><\/span>\n\n}

\nدر زیر، ابعاد مختلف شایعه ر ا از منظر قرآن مورد بررسی قر ار می دهیم.

← تعریف شایعه<\/strong><\/span>
\nشایعه خبری است که بدون تحقیق و حصول یقین از صحت و سقم آن ، زبان به زبان و به طور شفاهی بین مردم منتشر می شود. شایعه اگر چه بی اهمیت به نظر می رسد اما می تواند اثرات مخرب و زیان باری برای جامعه اسلامی داشته باشد.

← نحوه انتشار شایعه<\/strong><\/span>
\nقرآن کریم ، نحوه انتقال و انتشار شایعه را این گونه بیان می کند:
\nالف )«زیرا شما آن سخنان را از زبان یکدیگر تلقّى کرده و حرفى بر زبان مى‏گفتید که علم به آن نداشتید و این کار را سهل و کوچک مى‏پنداشتید در صورتى که نزد خدا (گناهى) بسیار بزرگ بود.» ^{[۱۰]<\/sup><\/a>
\nب)« و (منافقان) چون امرى به آنان برسد که باعث ایمنى یا ترس (مسلمین) است (و باید پنهان داشت) آن را منتشر مى‏سازند، در صورتى که اگر آن را به رسول و به صاحبان حکم که از خودشان هستند گزارش مى‏دادند همانا آنان که اهل بصیرتند در آن واقعه صلاح‏اندیشى مى‏کردند. و اگر نه این بود که فضل خدا شامل حال شماست، همانا به جز اندکى همه}شیطان<\/a> را پیروى مى‏کردید.» ^{[۱۱]<\/sup><\/a>

← مقابله با شایعات<\/strong><\/span>
\n۱) ایمان و پذیرش گزارش های رسمی
\n۲) ارائه حساب شده واقعیت ها در سطح وسیع برای پر کردن خلاء خبری مشروط بر حذف جزئیاتی که ممکن است دشمن از آن ها بهره برداری کند.
\n۳) اطمینان و اعتماد به فرماند هان و رهبران نظام حکومتی
\n۴) ایجاد فرصت های کار ، اشتغال و تولید ، زیرا خستگی وبیکاری زمینه مناسبی برای ترویج و پذیرش شایعات است.
\n۵) شناخت و مبارزه باعوامل شایعه پراکنی داخلی

← راه های مبارزه با عوامل شایعه ساز<\/strong><\/span>
\nقرآن عزیز چند راه مقابله با عوامل شایعه ساز را به ما گوشزد می کند؛
\n۱)}تبعید<\/a>: « اگر منافقان<\/a> و مریض القلبها از اذیت زنان و شایعه پراکنان، دست نکشند، تو را بر علیه آنان بر مى‏انگیزیم و آن گاه جز اندکى با تو مجاور نخواهند بود.» ^{[۱۲]<\/sup><\/a>
\n۲) قتل: «}ملعون<\/a> ند هر کجا که یافته شوند دستگیر شده و به طور ریشه کن کشته مى‏شوند.» ^{[۱۳]<\/sup><\/a>

← راه های پیشگیری از انتشار شایعه<\/strong><\/span>
\nدر آموزه های دینی ، راه های مختلفی برای پیشگیری ، مقابله و محو شایعات ارائه شده است که به برخی از آنها اشاره می شود:
\n۱) تشکیک: تشکیک به عنوان یک رفتار منطقی، اولین گام در برخورد با هر شایعه است .
\nپیش ا ز اقدام به تجزیه و تحلیل شایعه ، باید نسبت به آن ، موضع تردید و شک در پیش گرفت و یکباره به قبول و نشر آن اقدام نکنیم.
\nقرآن کریم می فرماید:
\n«آیا سزاوار این نبود که چون (از منافقان) چنین}بهتان<\/a> و دروغ<\/a> ها شنیدید مردان و زنان مؤمن حسن ظنّشان درباره یکدیگر بیشتر شده و گویند: این دروغى است آشکار» ^{[۱۴]<\/sup><\/a>
\n۲) سکوت: ساده ترین شکل انتقال شایعه ، دهان به دهان گشتن آن است . بنابراین باید آن را در نقطه آغاز، سرکوب و زنجیر انتقال آن را قطع کرد. قرآن کریم، این راه را پیش رو می گذارد:
\n« چرا به محض شنیدن این سخن نگفتید که هرگز ما را تکلم به این روا نیست، خداوند پاک و منزه است و این بهتانى بزرگ است.»}^{[۱۵]<\/sup><\/a>
\nاین آیه لحن توبیخ آمیز دارد و به آن دلیل مسلمانان را فرا می خواند چرا که آنان از آگاهی یافتن از حقیقت امر ناتوان نبودند.
\n۳) انعطاف: یکی از اهداف دشمن از پخش شایعات ، هموارکردن زمینه برای دست یابی به اخبار و اطلاعات مهم و تعیین کننده و استفاده از آن ها در وارد ساختن ضربه های موثر است .
\nازجمله شایعاتی که می تواند سازمان نیروهای رزمی را دستخوش هرج و مرج و آشفتگی سازد ،انتشار و پخش خبر انهدام مرکز فرماندهی برای دست یافتن به آخرین اطلاعات واقعی از زبان طرف درگیر است.
\nدر جنگ احد، دشمن چنین کاری انجام داد و شایعه شهادت رسول خدا ( ص ) را پخش کرد. این شایعه سریعاً پخش شد و برخی صحابه فرارمی کردند.}کعب بن مالک<\/a> می گوید: چشمم به رسول خدا<\/a> ( ص ) افتاد و او را شناختم ، خواستم فریاد بزنم این رسول خداست. پیامبر اشاره کردند که ساکت باشم و می خواستند برای دشمن ، زنده ماندن رسول خدا مجهول بماند تا اینکه سر در گم شوند که آیه بر پیامبر نازل می شود:
\n« محمد (ص) جز یک پیامبر نیست که پیش از او نیز پیغمبرانى بودند و درگذشتند، آیا اگر او به مرگ یا شهادت<\/a> درگذشت شما باز به دین<\/a> جاهلیّت خود رجوع خواهید کرد؟ پس هر که مرتد شود به خدا ضررى نخواهد رسانید، و البته خدا جزاى نیک اعمال به شکرگزاران عطا کند.» ^{[۱۶]<\/sup><\/a>
\nقرآن کریم با ظرافت ، خبر زنده ماندن پیامبر را به عللی پنهان داشته هیچ گونه اطلاعاتی دراین زمینه نمی دهد ، بلکه با انعطاف به مطلب دیگر ، درایت را ایجاد زاویه انحراف در برابر شایعه می داند .

شیوه های جنگ روانی دشمنان اسلام<\/strong><\/span>
\nدشمنان اسلام به منظور رسیدن به اهداف خود،از شیوه های مختلفی استفاده می کننداز جمله ی آن، شیوه های زیر است:

← تظاهر و نفاق<\/strong><\/span>
\nمنافقان بر باطل خود تأکید کرده و آن را حق جلوه می دهند.
\nبه خدا و قیامت ایمان ندارند ، ولی می گو یند ایمان داریم . فساد می کنند ، ولی می گویند فقط ما اصلاح گریم . خود را}عاقل<\/a> و مؤمنان را سفیه<\/a> می دانند . قرآن در این زمینه می فرماید :
\n«چون به آنان گفته شود که در زمین فساد مکنید، مى‏گویند: ما مصلحانیم.» ^{[۱۷]<\/sup><\/a>
\n«خدا شهادت مى‏دهد: آنهایى که}مسجد<\/a> ى مى‏سازند تا به مؤمنان زیان رسانند و میانشان کفر و تفرقه اندازند و تا براى کسانى که مى‏خواهند با خدا و پیامبرش جنگ کنند کمین گاهى باشد، آن گاه سوگند مى‏خورند که ما را قصدى جز نیکوکارى نبوده است دروغ مى‏گویند. هرگز در آن مسجد نمازمگزار. مسجدى که از روز نخست بر پرهیزگاری<\/a> بنیان شده شایسته‏تر است که در آنجا نماز کنى. در آنجا مردانى هستند که دوست دارند پاکیزه باشند، زیرا خدا پاکیزگان را دوست دارد.» ^{[۱۸]<\/sup><\/a>
\n« آیا کسى که بنیان مسجد را بر ترس از خدا و خشنودى او نهاده بهتر است، یا آن کسى که بنیان مسجد را بر کناره سیلگاهى که آب زیر آن را شسته باشد نهاده است تا با او در آتش جهنم سرنگون گردد؟ و خدا مردم ستمگر را هدایت نمى‏کند.»}^{[۱۹]<\/sup><\/a>

← ایجاد تزلزل در باور و ایمان مردم<\/strong><\/span>}یهودیان<\/a> مدینه<\/a> برای متزلزل کردن ایمان مسلمانان از هر وسیله ای استفاده می کردند . یکی از راه های ایجاد تردید در مؤمنان این بود که عده ای از آنان در آغاز روز به ظاهر ایمان می آوردند و در پایان همان روز از ایمان خود برمی گشتند تا بدین وسیله در ایمان دیگران تردید افکنند و مؤمنان را دلسرد کنند . قرآن می فرماید:
\n« طایفه‏اى از اهل کتاب گفتند: در اول روز به آنچه بر مؤمنان نازل شده است ایمان بیاورید و در آخر روز انکارش کنید، تا مگر از اعتقاد خویش باز گردند.» ^{[۲۰]<\/sup><\/a>

← شایعه پراکنی<\/strong><\/span>
\nافراد منافق یا ضعیف الایمان هر گاه خبری از پیروزی یا شکست مسلمانان به آن ها برسد ، آن را بدون تحقیق منتشرمی کنند ، در حالی که اگر آن را به پیامبر و پیشوایان خود که قدرت تشخیص کافی دارند ارجاع دهند ، آنان را از ریشه های آن مسائل آگاه خواهند ساخت.
\n«و چون خبرى، چه ایمنى و چه ترس به آنها رسد، آن را در همه جا فاش مى‏کنند. و حال آنکه اگر در آن به پیامبر و}اولو الامر<\/a> شان رجوع مى‏کردند، حقیقت امر را از آنان درمى‏یافتند. و اگر فضل و رحمت خدا نبود، جز اندکى، همگان از شیطان پیروى مى‏کردید.» ^{[۲۱]<\/sup><\/a>
\nتهمتی که به یکی از}زنان پیامبر<\/a> زده شد ، نیز در قالب شایعه بود . خداوند عده ای را سرزنش می کند به این که چرا وقتی آن را شنیدید نگفتید ما حق نداریم آن را به زبان بیاوریم« ... خداوند شما را اندرزمی دهد که هرگز چنین کاری را تکرار نکنید .» ^{[۲۲]<\/sup><\/a>
\nبرای اینکه شایعه موثر واقع نشود ، مسلمانان باید به گو نه ای تربیت شوند که تنها به مطالب قطعی ترتیب اثر دهند و بدانند که از تمام اعضای انسان ، از جمله چشم ، گوش و دل ، سوال خواهد شد .
\n«از پى آنچه ندانى که چیست مرو، زیرا گوش و چشم و دل، همه را، بدان بازخواست کنند.»} ^{[۲۳]<\/sup><\/a>

پیشگیری ازتاثیرجنگ روانی دشمن<\/strong><\/span>
\nبرای اینکه مسلمین در مقابل جنگ روانی دشمنان اسلام بیمه شوند باید نکات زیر را مورد توجه قرار داد:

← توجه مستمر به زمینه های فرهنگی ،اجتماعی<\/strong><\/span>
\nشیوه های جنگ روانی در زمینه نامناسب ، استمرار و توفیق پیدا نمی کند .
\nزمینه های فرهنگی ، اجتماعی ضامن امنیت جامعه است و در صورتی که اعتقادات دینی مورد نظر را به جامعه آموزش ندهیم یا این که حرف و عمل ما با هم متفاوت باشد و یا از توجه به نسل جوان غافل شدیم ، با هر کدام از این ها ضربه ای جدی به جامعه وارد می شود .

← تاکید بر همبستگی و هماهنگی<\/strong><\/span>}دین اسلام<\/a> بر وحدت<\/a> و همبستگی مسلمانان تأکید ویژه دارد و از آن به عنوان یک استراتژی یاد می کند . اگر این هماهنگی در جامعه ضربه ببیند ، باعث ناآرامی و هرج و مرج خواهد شد . آیات قران بر این موضوع دلالت دارد.
\n« خدا آن مؤمنان را که در راه او در صف جهاد با کافران، مانند بنیان و سدى آهنین ، همدست و پایدارند بسیار دوست مى‏دارد.» ^{[۲۴]<\/sup><\/a>
\n« به حقیقت مؤمنان همه برادر یکدیگرند پس همیشه بین برادران ایمانى خود صلح دهید و خداترس و پرهیزکار باشید، باشد که مورد لطف و رحمت الهى گردید.»}^{[۲۵]<\/sup><\/a>

← آمادگی و بسیج نیروها<\/strong><\/span>
\nآمادگی ممکن است به شکل آمادگی نظامی ، اقتصادی ، سیاسی و فرهنگی باشد، بنابراین در زمینه های نظامی ، آمادگی کامل لازم است .
\n« و شما (اى مؤمنان) در مقام مبارزه با آن کافران خود را مهیا کنید و تا آن حد که بتوانید از آذوقه و تسلیحات و آلات جنگى و اسبان سوارى زین کرده براى تهدید و تخویف دشمنان خدا و دشمنان خودتان فراهم سازید و نیز براى قوم دیگرى که شما بر (دشمنى) آنان مطلع نیستید (مراد منافقانند که ظاهرا مسلم و باطنا کافر محض‏اند) و خدا بر آنها آگاه است. و آنچه در راه خدا صرف مى‏کنید خدا تمام و کامل به شما عوض خواهد داد و هرگز به شما ستم نخواهد شد.»} ^{[۲۶]<\/sup><\/a>

← آگاهی دادن به مردم<\/strong><\/span>
\nعموم مردم باید با ترفند های تبلیغی و روانی دشمن آشنا و از آن آگاه باشند تا به آسانی فریب نخورند .اگر شایعات ، ابزارها و اهداف آن برای مردم تبیین شود ، دیگر مؤثر نخواهد بود. به همین دلیل شفاف سازی هدف نهایی ایمان وکفر}^{[۲۷]<\/sup><\/a> ،غلو نکردن در دین}^{[۲۸]<\/sup><\/a>، تذکر به این نکته که همیشه باید مواظب شیطان باشیم وبدانیم که او دشمن آشکار انسان است}^{[۲۹]<\/sup><\/a> از جمله مواردی است که باعث پیشگیری و مقاوم سازی مردم در مقابل جنگ روانی دشمن می شود.

پانویس<\/strong><\/span>\n\n
<\/div>\n\n۱.<\/td>\n\t\t\t ↑ <\/a>بقره\/سوره۲،آِیه ۱۲ تا ۱۳.<\/a>    <\/td>\n\t\t<\/tr>
۲.<\/td>\n\t\t\t ↑ <\/a>بقره\/سوره۲، آیه ۱۵.<\/a>    <\/td>\n\t\t<\/tr>
۳.<\/td>\n\t\t\t ↑ <\/a>سبا\/سوره۳۴،آیه ۱۱.<\/a>    <\/td>\n\t\t<\/tr>
۴.<\/td>\n\t\t\t ↑ <\/a>نساء\/سوره۴،آیه ۷۱.<\/a>    <\/td>\n\t\t<\/tr>
۵.<\/td>\n\t\t\t ↑ <\/a>انفال\/سوره۸،آیه ۶۰.<\/a>    <\/td>\n\t\t<\/tr>
۶.<\/td>\n\t\t\t ↑ <\/a>انفال\/سوره۸،آیه ۱۶.<\/a>    <\/td>\n\t\t<\/tr>
۷.<\/td>\n\t\t\t ↑ <\/a>توبه\/سوره۹،آیه ۱۲۳.<\/a>    <\/td>\n\t\t<\/tr>
۸.<\/td>\n\t\t\t ↑ <\/a>انفال\/سوره۸،آیه ۶۰.<\/a>    <\/td>\n\t\t<\/tr>
۹.<\/td>\n\t\t\t ↑ <\/a>نساء\/سوره۴،آیه ۱۰۲.<\/a>    <\/td>\n\t\t<\/tr>
۱۰.<\/td>\n\t\t\t ↑ <\/a>نور\/سوره۲۴،آیه ۱۵.<\/a>    <\/td>\n\t\t<\/tr>
۱۱.<\/td>\n\t\t\t ↑ <\/a>نساء\/سوره۴،آیه ۸۳.<\/a>    <\/td>\n\t\t<\/tr>
۱۲.<\/td>\n\t\t\t ↑ <\/a>احزاب\/سوره۳۳،آیه ۶۰.<\/a>    <\/td>\n\t\t<\/tr>
۱۳.<\/td>\n\t\t\t ↑ <\/a>احزاب\/سوره۳۳،آیه ۶۱.<\/a>    <\/td>\n\t\t<\/tr>
۱۴.<\/td>\n\t\t\t ↑ <\/a>نور\/سوره۲۴،آیه ۱۲.<\/a>    <\/td>\n\t\t<\/tr>
۱۵.<\/td>\n\t\t\t ↑ <\/a>نور\/سوره۲۴،آیه ۱۶.<\/a>    <\/td>\n\t\t<\/tr>
۱۶.<\/td>\n\t\t\t ↑ <\/a>آل عمران\/سوره۳،آیه ۱۴۴.<\/a>    <\/td>\n\t\t<\/tr>
۱۷.<\/td>\n\t\t\t ↑ <\/a>بقره\/سوره۲،آیه ۱۱.<\/a>    <\/td>\n\t\t<\/tr>
۱۸.<\/td>\n\t\t\t ↑ <\/a>توبه\/سوره۹،آیه ۱۰۷ تا ۱۰۸.<\/a>    <\/td>\n\t\t<\/tr>
۱۹.<\/td>\n\t\t\t ↑ <\/a>توبه\/سوره۹،آیه ۱۰۹.<\/a>    <\/td>\n\t\t<\/tr>
۲۰.<\/td>\n\t\t\t ↑ <\/a>آل عمران\/سوره۳،آیه۷۲.<\/a>    <\/td>\n\t\t<\/tr>
۲۱.<\/td>\n\t\t\t ↑ <\/a>نساء\/سوره۳،آیه۸۳.<\/a>    <\/td>\n\t\t<\/tr>
۲۲.<\/td>\n\t\t\t ↑ <\/a>نور\/سوره۱۴،آیه۱۷تا۱۸.<\/a>    <\/td>\n\t\t<\/tr>
۲۳.<\/td>\n\t\t\t ↑ <\/a>اسراء\/سوره۱۷،آیه۳۶.<\/a>    <\/td>\n\t\t<\/tr>
۲۴.<\/td>\n\t\t\t ↑ <\/a>صف\/سوره۶۱،آیه۴.<\/a>    <\/td>\n\t\t<\/tr>
۲۵.<\/td>\n\t\t\t ↑ <\/a>حجرات\/سوره۴۹،آیه۱۰.<\/a>    <\/td>\n\t\t<\/tr>
۲۶.<\/td>\n\t\t\t ↑ <\/a>انفال\/سوره۸،آیه۶۰.<\/a>    <\/td>\n\t\t<\/tr>
۲۷.<\/td>\n\t\t\t ↑ <\/a>صف\/سوره۶۱،آیه۴تا۵.<\/a>    <\/td>\n\t\t<\/tr>
۲۸.<\/td>\n\t\t\t ↑ <\/a>نساء\/سوره۴،آیه۱۷۱.<\/a>    <\/td>\n\t\t<\/tr>
۲۹.<\/td>\n\t\t\t ↑ <\/a>یوسف\/سوره۱۲،آیه۵.<\/a>    <\/td>\n\t\t<\/tr><\/tbody><\/table>

منبع<\/strong><\/span><\/p>\n\nسایت پژوهه<\/a><\/p>","content_source":"","content_url":"","content_date_start":"2016-02-17 08:55:09","content_date_event":"2016-02-17 08:55:09","content_date_event_start":null,"content_date_event_end":null,"content_show_title_slider":1,"content_date_last_edit":"2016-02-17 09:02:05","content_date_register":"2016-02-17 08:58:47","content_columns":0,"content_show_img":1,"content_show_details":0,"content_show_related_img":0,"content_show_slider":1,"content_comment":1,"content_score":0,"tag_id":0,"score_average":null,"score_count":null,"score_date_last":null,"uid":15356,"eid":15356,"attach_title":null,"attaches":[{"sizes":{"150":".\/cache\/184\/attach\/201602\/30789_3232976094_150_90.webp","300":".\/cache\/184\/attach\/201602\/30789_3232976094_200_120.webp","400":".\/cache\/184\/attach\/201602\/30789_3232976094_200_120.webp","600":".\/cache\/184\/attach\/201602\/30789_3232976094_200_120.webp","900":".\/cache\/184\/attach\/201602\/30789_3232976094_200_120.webp","1200":".\/cache\/184\/attach\/201602\/30789_3232976094_200_120.webp"},"ext":"jpg","file_media":1,"token":3232976094,"files":{"original":{"url":".\/file\/184\/attach\/201602\/30789_3232976094.jpg","width":200,"height":120,"size":0}}}]}]]}