[[{"content_id":453230,"content_number":0,"portal_id":184,"lang_id":"fa","content_title":"سخنان پندآموز از امام حسن علیه‏السلام","content_rtitr":"","content_short_title":null,"content_summary":"","content_summary_fill":0,"content_body":"لا أدب لمن لا عقل له، و لا مروة لمن لا همة له، و لا حیاء لمن لا دین له، و رأس العقل معاشرة الناس بالجمیل و بالعقل تدرک الداران جمیعا، و من حرم من العقل حرمهما جمیعا [1] .\r\nامام حسن علیه‏السلام فرمود:\r\n(آن کس که عقل ندارد، ادب ندارد و آن کس که همت ندارد، مردانگی ندارد و آن کس که دین ندارد، حیا ندارد. رفتار خوب با مردم، اصل دانایی است و به وسیله‏ی عقل، هر دو جهان با هم به دست می‏آیند و هر کس که از عقل محروم باشد از هر دوی آنها محروم خواهد بود.)\r\nو در حدیث دیگری آمده است:\r\nقال علیه‏السلام:\r\nحسن السؤال نصف العلم، و مداراة الناس نصف العقل و القصد فی المعیشة نصف المؤونة [2] .\r\nامام حسن علیه‏السلام فرمود:\r\n(نیک پرسیدن، نیمی از دانایی است و خوش رفتاری با مردم نیمی از عقل است و میانه‏روی در معاش نیمی از هزینه است.)\r\nو در حدیث دیگری آمده است:\r\nقال علیه‏السلام:\r\nان أشد الناس حسرة یوم القیامة رجلان: رجل نظر الی ماله فی میزان غیره سعد به و شقی هو به، و رجل نظر الی علمه فی میزان غیره سعد به و شقی هو به [3] .\r\nامام حسن علیه‏السلام فرمود:\r\n(افسوس خورنده‏ترین مردم در روز قیامت دو نفرند: یکی آن کسی که مال خود در ترازوی دیگری ببیند که او با آن رستگار شده و خود آن شخص با داشتن آن «همه مال، اکنون در قیامت» بدبخت است. و آن کس که دانش خویش را در ترازوی دیگری بنگرد که وی بدان سعادتمند شده و خود آن شخص که در اختیار دیگران قرار داد، اکنون خودش «در قیامت» بدبخت است.) و در حدیث دیگری آمده است:\r\nقال علیه‏السلام:\r\nمن قل ذل، و خیر الغنی القنوع، و شر الفقر الخضوع [4] .\r\nامام حسن علیه‏السلام فرمود:\r\n(هر کس تنگدست شود، خوار گردد و بهترین ثروت قناعت است و زشت‏ترین فقر، کرنش بی‏جا است.)\r\nو در حدیث دیگری آمده است:\r\nقال علیه‏السلام:\r\nالأمین آمن، و البری‏ء جری‏ء، و الخائن خائف، و المسی‏ء مستوحش [5] .\r\nامام حسن علیه‏السلام فرمود:\r\n(امین در امنیت باشد و بی‏گناه را هراسی از مجازات نیست. خیانتکار هراسان و گناهکار وحشت‏زده!.)\r\nو در حدیث دیگری آمده است:\r\nقال علیه‏السلام:\r\nأما الکرم فالتبرع بالمعروف و الاعطاء قبل السئوال، و الاطعام فی المحل و أما النجدة فالذب عن الجار فی المواطن، و الاقدام فی الکریهة، و أما المروءة، فحفظ الرجل دینه و احرازه نفسه من الدنس، و قیامه بضیفه، و أداء الحقوق و افشاء السلام [6] و لین الکلام و الکف و التحبب الی الناس [7] .\r\nامام حسن علیه‏السلام فرمود:\r\n(کرم آن است که به نیکی احسان کنی و پیش از درخواست نمودن دیگران از تو نسبت به آنان بخشندگی داشته باشی. و به جا و مناسب به اطعام دیگران بپردازی و اما شجاعت؛ پس دفاع از همسایه در موارد گوناگون و سینه سپر کردن در ناگواری‏ها، شجاعت است و اما مردانگی؛ پس حفاظت شخص از دین خود و بر کنار داشتن خویش از پلیدی و مهمان نوازی و به جای آوردن حقوق و افشای سلام و نرم سخنی و خویشتن‏داری و دوستی کردن با مردم مردانگی است.)\r\nو در حدیث دیگری آمده است:\r\nقال علیه‏السلام:\r\nشر من المرزئة سوء الخلف، من أقبل مع أمر ولی مع انقضائه، راکب الحرون أسیر نفسه، و الجاهل أسیر لسانه، المراء یفسد الصداقة القدیمة و یحلل العقدة الوثیقة، و أقل ما فیه المغالبة، و المغالبة أمتن أسباب القطیعة [8] .\r\nامام حسن علیه‏السلام فرمود:\r\n(بدتر از مصیبت، فرزند ناخلف است. هر کس با کاری رو آید، با پایان آن پس خواهد رفت. «موج سواری و شخصیت مقطعی پیدا کردن، ارزشمند نیست» و به تعبیر دیگر هر کس به وسیله‏ی چیزی روی کار آید، با پایان آن از کار بر کنار خواهد شد و چموش سوار اسیر نفس خویش است، و\r\n[8] احقاق الحق، ج 19، ص 355 و در کتاب التذکرة المحمدونیة، ص 270 ط، بیروت نیز نقل شده است.\r\nنادان گرفتار زبان خویش است.\r\nخودنمایی دوستی پایدار را متزلزل کرده و پیوند استوار را از بین می‏برد و کمترین اثر آن چشم هم چشمی است و چشم هم چشمی «رقابت ناسالم با یک دیگر» محکم‏ترین سبب از هم بریدن و نابود شدن است.)\r\nو در حدیث دیگری آمده است:\r\nقال علیه‏السلام:\r\nالمعروف ما لم یتقدمه مطل، و لم یتعقبه من، و البخل أن یری الرجل مالا أنفقه تلفا و ما أمسکه. شرفا من عدد نعمه محق کرمه، الانجاز دواء الکرم، لا تعاجل الذنب بالعقوبة و اجعل بینهما للاعتذار طریقا، التفکر حیاة قلب البصیر، أوسع ما یکون الکریم بالمغفرة اذا ضاقت المذنب المعذرة [9] .\r\nامام حسن علیه‏السلام فرمود:\r\n(نیکی بخشیدن آن است که «آیا» و «اگر»، پیش از آن نباشد و منتی را به دنبال نداشه باشد و بخل، آن است که شخص آنچه را که انفاق کرده، از دست رفته ببیند و آنچه را که نگه داشته برای خویش مایه‏ی شرف محسوب دارد و هر کس نعمت‏های خود شمارش کند «با شمردن نعمت‏های خدادادی به خود، تفاخر کند»، جود و کرمش تباه شود و خوش وعده بودن به وعده‏ی وفا کردن، درمان کرم و بخشندگی است.\r\nگناه را با کیفر مداوا مکن و میان آن دو برای عذرخواهی راهی بگذار. اندیشیدن، زندگی دل بیناست. سزاوارترین جایی که بخشش را سزد آنجاست که گناهکار را معذرت خواهی درهم پیچد.)\r\nو در حدیث دیگری آمده است:\r\nقال علیه‏السلام:\r\nالمعروف ما لم یتقدمه مطل، و لا یتبعه من و الاعطاء، قبل السؤال، من اکبر السودد، لا تعاجل الذنب بالعقوبة و اجعل بینهما للاعتذار طریقا، المزاح یأکل الهیبة و قد أکثر من الهیبة الصامت، المسؤول حتی یعد و مسترق حتی ینجز، الفرصة سریعة الفوت بطیئة العود، تجهل النعم ما أقامت فاذا ولت عرفت [10] .\r\nامام حسن علیه‏السلام فرمود:\r\n(بخشش آن است که اما و اگری پیش از آن نباشد و منت گذاری در پی آن نیاید و بخشندگی پیش از درخواست از بزرگ‏ترین بزرگواری‏هاست. گناه را با کیفر مداوا مکن و در میان آن دو، راهی برای عذر خواهی بگذار.\r\nشوخی هیبت را می‏بلعد و انسان ساکت بر هیبت و وقار خود می‏افزاید. آن کس که از او چیزی بخواهند، آزاد است تا آن زمان که وعده دهد و برده است، تا آن زمان که به وعده عمل کند. فرصت زودگذر است. و به کندی و سختی دوباره به دست می‏آید. نعمت‏ها تا زمانی که هستند ناشناخته‏اند و هنگامی که رخت بربستند، شناخته می‏شوند.)\r\nو در حدیث دیگری فرمود:\r\nقال علیه‏السلام:\r\nالخیر، الذی لا ضر فیه، الشکر مع النعمة و الصبر علی النازلة [11] .\r\nامام حسن علیه‏السلام فرمود:\r\n(خیر آن چیزی است که زیان در آن نباشد. سپاس‏گزاری در برابر نعمت است و شکیبایی بر ناگواری است.)\r\nو در حدیث دیگری آمده است:\r\nقال علیه‏السلام:\r\nان ابصر الأبصار ما نقد فی الخیر مذهبه و اسمع الأسماع ما وعی التذکیر و انفع به، أسلم القلوب ما طهر من الشبهات [12] .\r\nامام حسن علیه‏السلام فرمود:\r\n(بیناترین دیده‏ها آن است که دیدگاهش در خیر نفوذ کند و شنواترین گوشها آن است که تذکرپذیر باشد و از آن بهره‏مند گردد. سالم‏ترین دلها، دلی است که از شبهات پاک باشد.)\r\nو در حدیث دیگری آمده است:\r\nقال علیه‏السلام:\r\nکم من مستدرج بالاحسان الیه و کم من مفتون بالثناء علیه و کم من معزول بالستر علیه [13] .\r\nامام حسن علیه‏السلام فرمود:\r\n(چه بسیار احسان شدگانی که در کمین دیده‏بان افتاده‏اند و به خاطر احسانی که به آنها شده است، فریب خورده‏اند و چه بسیار به فتنه گرفتار شده‏ای که با مدح و تعریفی که از آنان شده، منحرف شده و به فتنه افتاده‏اند. و چه بسیار منزوی‏ها و قلم خوردگانی که فقط به خاطر انکار شدن فضیلت آنان «از ناحیه‏ی دشمن و دوست» در پرده قرار گرفته و منزوی مانده‏اند.)\r\n\r\nپی نوشت ها:\r\n[1] 1- بحارالأنوار، ج 75، ص 111، ح 6.\r\n2- کشف الغمة، ج 2، ص 146.\r\n3- مجالس السنیة، ج 2، ص 245، م 3. به نقل از کشف الغمة.\r\n4- مسند الامام المجتبی علیه‏السلام، ص 722، ح 52 و ص 484، ح 3.\r\n5- موسوعة المصطفی و العترة علیه‏السلام، ج 5، ص 127.\r\n[2] 1- شرح ابن‏ابی‏الحدید، ج 18، ص 108.\r\n2- کشف الغمة، ج 2، ص 152.\r\n3- مسند الامام المجتبی علیه‏السلام، ص 489، ح 5.\r\n4- موسوعة المصطفی و العترة علیه‏السلام، ج 5، ص 129.\r\n5- نثر الدرر، ج 1، ص 333، ب 4.\r\n[3] احقاق الحق، ج 19، ص 357.\r\n[4] 1- بحارالأنوار، ج 75، ص 113.\r\n2- مسند الامام المجتبی علیه‏السلام، ص 725، ح 78.\r\n[5] احقاق الحق، ج 19، ص 357.\r\n[6] و من هنا فی المعانی الأخبار فقط.\r\n[7] 1- احقاق الحق، ج 19، ص 356 و 359.\r\n2- بحارالأنوار، ج 44، ص 90 - 89 و ج 73، ص 312، ح 3.\r\n3- تاریخ دمشق (ترجمة الامام الحسن علیه‏السلام) ص 165، ح 278، و ح 276 و ح 277، و ح 280.\r\n4- تاریخ دمشق ابن‏منظور، ج 7، ص 32.\r\n5- تاریخ یعقوبی، ج 2، ص 226.\r\n6- تحف العقول ص 235.\r\n7- کنز العمال، ج 3، ص 788، ح 8764.\r\n8- مستدرک الوسایل، ج 12، ص 342، ح 15 \/ 14239، ب 1، کتاب الأمر بالمعروف، ط جدید.\r\n9- مسند الامام المجتبی علیه‏السلام، ص 727، ح 86، و ص 83، ح 83، و ص 714، ح 18، و ص 676، ح 2 - و - ص 550، و ص 731، ح 108 و ص 131، ح 109.\r\n10- معانی الأخبار، ص 257، ح 2.\r\n11- معانی الأخبار صدوق، ص 257، ح 3.\r\n12- نثر الدرر، ج 1، ص 333، ب 4.\r\n13- نزهة الناظر، ص 79، ح 32.\r\n14- وسایل الشیعة، ج 11، ص 425، ح 7 \/ 15190 و ح 6 \/ 15189.\r\n[9] 1- احقاق الحق، ج 11، ص 230 به قنل از نهایة الأرب، ج 3، ص 232 ط قاهرة.\r\n2- بحارالأنوار، ج 71، ص 417، ح 38 به نقل از الدرة الباهرة - و - ج 75 ص 115، ح 11 به نقل از الدرة الباهرة و ص 113، ذیل ح 7.\r\n3- کشف الغمة ج 2، ص 140.\r\n4- مستدرک الوسایل، ج 7، ص 238، ح 5 \/ 8130.\r\n5- مسند الامام المجتبی علیه‏السلام، ص 721، ح 49، و ص 559 ح 16، و ص 724، ح 71 و ح 70 و ح 67.\r\n6- مسند الامام المجتبی علیه‏السلام، ص 731، ح 106 و ح 107 (به نقل از نهایة الأرب) و ص 718 ح 37، (به نقل از اعلام الدین، ص 297 جدید) و ص 722، ح 51 و ح 50.\r\n7- موسوعة المصطفی و العترة، ج 5، ص 126، و ص 129.\r\n8- نثر الدرر، ج 1، ص 333 ب 4.\r\n9- نزهة الناظر، ص 78، ح 3، و ص 71 به نقل از الدرة الباهرة، ص 22 و عدد العقوبة، ص 5، خطی.\r\n[10] 1- بحارالأنوار، ج 75، ص 115، و ص 113.\r\n2- مجالس السنیة، ج 2، ص 246.\r\n3- مسند الامام المجتبی علیه‏السلام، ص 725، ح 72 و ح 73 و ح 76 و ص 724، ح 66 و ص 731، ح 105 به نقل از نهایة الأرب، ج 3، ص 254.\r\n4- موسوعة المصطفی، ج 5، ص 128 و ص 126 و ص 129.\r\n5- نزهة الناظر، ج 1، ص 71، و ج 2، ص 72، ح 9 و 10 و ص 76 ح 26.\r\n[11] 1- بحارالأنوار، ج 75، ص 106، ح 7.\r\n2- تحف العقول، ص 234.\r\n3- مجالس السنیة، ج 2، ص 245.\r\n4- مسند الامام المجتبی علیه‏السلام، ص 713، ح 10.\r\n5- موسوعة المصطفی و العترة، ج 5، ص 126.\r\n[12] 1- تحف العقول ص 235.\r\n2 - مسند الامام المجتبی علیه‏السلام، ص 714، ح 19.\r\n[13] مسند الامام المجتبی علیه‏السلام، ص 730، ح 103 به نقل از التدوین، ج 2، ص 457.\r\n\r\n ","content_html":"

لا أدب لمن لا عقل له، و لا مروة لمن لا همة له، و لا حیاء لمن لا دین له، و رأس العقل معاشرة الناس بالجمیل و بالعقل تدرک الداران جمیعا، و من حرم من العقل حرمهما جمیعا [1] .
\nامام حسن علیه‏السلام فرمود:
\n(آن کس که عقل ندارد، ادب ندارد و آن کس که همت ندارد، مردانگی ندارد و آن کس که دین ندارد، حیا ندارد. رفتار خوب با مردم، اصل دانایی است و به وسیله‏ی عقل، هر دو جهان با هم به دست می‏آیند و هر کس که از عقل محروم باشد از هر دوی آنها محروم خواهد بود.)
\nو در حدیث دیگری آمده است:
\nقال علیه‏السلام:
\nحسن السؤال نصف العلم، و مداراة الناس نصف العقل و القصد فی المعیشة نصف المؤونة [2] .
\nامام حسن علیه‏السلام فرمود:
\n(نیک پرسیدن، نیمی از دانایی است و خوش رفتاری با مردم نیمی از عقل است و میانه‏روی در معاش نیمی از هزینه است.)
\nو در حدیث دیگری آمده است:
\nقال علیه‏السلام:
\nان أشد الناس حسرة یوم القیامة رجلان: رجل نظر الی ماله فی میزان غیره سعد به و شقی هو به، و رجل نظر الی علمه فی میزان غیره سعد به و شقی هو به [3] .
\nامام حسن علیه‏السلام فرمود:
\n(افسوس خورنده‏ترین مردم در روز قیامت دو نفرند: یکی آن کسی که مال خود در ترازوی دیگری ببیند که او با آن رستگار شده و خود آن شخص با داشتن آن «همه مال، اکنون در قیامت» بدبخت است. و آن کس که دانش خویش را در ترازوی دیگری بنگرد که وی بدان سعادتمند شده و خود آن شخص که در اختیار دیگران قرار داد، اکنون خودش «در قیامت» بدبخت است.) و در حدیث دیگری آمده است:
\nقال علیه‏السلام:
\nمن قل ذل، و خیر الغنی القنوع، و شر الفقر الخضوع [4] .
\nامام حسن علیه‏السلام فرمود:
\n(هر کس تنگدست شود، خوار گردد و بهترین ثروت قناعت است و زشت‏ترین فقر، کرنش بی‏جا است.)
\nو در حدیث دیگری آمده است:
\nقال علیه‏السلام:
\nالأمین آمن، و البری‏ء جری‏ء، و الخائن خائف، و المسی‏ء مستوحش [5] .
\nامام حسن علیه‏السلام فرمود:
\n(امین در امنیت باشد و بی‏گناه را هراسی از مجازات نیست. خیانتکار هراسان و گناهکار وحشت‏زده!.)
\nو در حدیث دیگری آمده است:
\nقال علیه‏السلام:
\nأما الکرم فالتبرع بالمعروف و الاعطاء قبل السئوال، و الاطعام فی المحل و أما النجدة فالذب عن الجار فی المواطن، و الاقدام فی الکریهة، و أما المروءة، فحفظ الرجل دینه و احرازه نفسه من الدنس، و قیامه بضیفه، و أداء الحقوق و افشاء السلام [6] و لین الکلام و الکف و التحبب الی الناس [7] .
\nامام حسن علیه‏السلام فرمود:
\n(کرم آن است که به نیکی احسان کنی و پیش از درخواست نمودن دیگران از تو نسبت به آنان بخشندگی داشته باشی. و به جا و مناسب به اطعام دیگران بپردازی و اما شجاعت؛ پس دفاع از همسایه در موارد گوناگون و سینه سپر کردن در ناگواری‏ها، شجاعت است و اما مردانگی؛ پس حفاظت شخص از دین خود و بر کنار داشتن خویش از پلیدی و مهمان نوازی و به جای آوردن حقوق و افشای سلام و نرم سخنی و خویشتن‏داری و دوستی کردن با مردم مردانگی است.)
\nو در حدیث دیگری آمده است:
\nقال علیه‏السلام:
\nشر من المرزئة سوء الخلف، من أقبل مع أمر ولی مع انقضائه، راکب الحرون أسیر نفسه، و الجاهل أسیر لسانه، المراء یفسد الصداقة القدیمة و یحلل العقدة الوثیقة، و أقل ما فیه المغالبة، و المغالبة أمتن أسباب القطیعة [8] .
\nامام حسن علیه‏السلام فرمود:
\n(بدتر از مصیبت، فرزند ناخلف است. هر کس با کاری رو آید، با پایان آن پس خواهد رفت. «موج سواری و شخصیت مقطعی پیدا کردن، ارزشمند نیست» و به تعبیر دیگر هر کس به وسیله‏ی چیزی روی کار آید، با پایان آن از کار بر کنار خواهد شد و چموش سوار اسیر نفس خویش است، و
\n[8] احقاق الحق، ج 19، ص 355 و در کتاب التذکرة المحمدونیة، ص 270 ط، بیروت نیز نقل شده است.
\nنادان گرفتار زبان خویش است.
\nخودنمایی دوستی پایدار را متزلزل کرده و پیوند استوار را از بین می‏برد و کمترین اثر آن چشم هم چشمی است و چشم هم چشمی «رقابت ناسالم با یک دیگر» محکم‏ترین سبب از هم بریدن و نابود شدن است.)
\nو در حدیث دیگری آمده است:
\nقال علیه‏السلام:
\nالمعروف ما لم یتقدمه مطل، و لم یتعقبه من، و البخل أن یری الرجل مالا أنفقه تلفا و ما أمسکه. شرفا من عدد نعمه محق کرمه، الانجاز دواء الکرم، لا تعاجل الذنب بالعقوبة و اجعل بینهما للاعتذار طریقا، التفکر حیاة قلب البصیر، أوسع ما یکون الکریم بالمغفرة اذا ضاقت المذنب المعذرة [9] .
\nامام حسن علیه‏السلام فرمود:
\n(نیکی بخشیدن آن است که «آیا» و «اگر»، پیش از آن نباشد و منتی را به دنبال نداشه باشد و بخل، آن است که شخص آنچه را که انفاق کرده، از دست رفته ببیند و آنچه را که نگه داشته برای خویش مایه‏ی شرف محسوب دارد و هر کس نعمت‏های خود شمارش کند «با شمردن نعمت‏های خدادادی به خود، تفاخر کند»، جود و کرمش تباه شود و خوش وعده بودن به وعده‏ی وفا کردن، درمان کرم و بخشندگی است.
\nگناه را با کیفر مداوا مکن و میان آن دو برای عذرخواهی راهی بگذار. اندیشیدن، زندگی دل بیناست. سزاوارترین جایی که بخشش را سزد آنجاست که گناهکار را معذرت خواهی درهم پیچد.)
\nو در حدیث دیگری آمده است:
\nقال علیه‏السلام:
\nالمعروف ما لم یتقدمه مطل، و لا یتبعه من و الاعطاء، قبل السؤال، من اکبر السودد، لا تعاجل الذنب بالعقوبة و اجعل بینهما للاعتذار طریقا، المزاح یأکل الهیبة و قد أکثر من الهیبة الصامت، المسؤول حتی یعد و مسترق حتی ینجز، الفرصة سریعة الفوت بطیئة العود، تجهل النعم ما أقامت فاذا ولت عرفت [10] .
\nامام حسن علیه‏السلام فرمود:
\n(بخشش آن است که اما و اگری پیش از آن نباشد و منت گذاری در پی آن نیاید و بخشندگی پیش از درخواست از بزرگ‏ترین بزرگواری‏هاست. گناه را با کیفر مداوا مکن و در میان آن دو، راهی برای عذر خواهی بگذار.
\nشوخی هیبت را می‏بلعد و انسان ساکت بر هیبت و وقار خود می‏افزاید. آن کس که از او چیزی بخواهند، آزاد است تا آن زمان که وعده دهد و برده است، تا آن زمان که به وعده عمل کند. فرصت زودگذر است. و به کندی و سختی دوباره به دست می‏آید. نعمت‏ها تا زمانی که هستند ناشناخته‏اند و هنگامی که رخت بربستند، شناخته می‏شوند.)
\nو در حدیث دیگری فرمود:
\nقال علیه‏السلام:
\nالخیر، الذی لا ضر فیه، الشکر مع النعمة و الصبر علی النازلة [11] .
\nامام حسن علیه‏السلام فرمود:
\n(خیر آن چیزی است که زیان در آن نباشد. سپاس‏گزاری در برابر نعمت است و شکیبایی بر ناگواری است.)
\nو در حدیث دیگری آمده است:
\nقال علیه‏السلام:
\nان ابصر الأبصار ما نقد فی الخیر مذهبه و اسمع الأسماع ما وعی التذکیر و انفع به، أسلم القلوب ما طهر من الشبهات [12] .
\nامام حسن علیه‏السلام فرمود:
\n(بیناترین دیده‏ها آن است که دیدگاهش در خیر نفوذ کند و شنواترین گوشها آن است که تذکرپذیر باشد و از آن بهره‏مند گردد. سالم‏ترین دلها، دلی است که از شبهات پاک باشد.)
\nو در حدیث دیگری آمده است:
\nقال علیه‏السلام:
\nکم من مستدرج بالاحسان الیه و کم من مفتون بالثناء علیه و کم من معزول بالستر علیه [13] .
\nامام حسن علیه‏السلام فرمود:
\n(چه بسیار احسان شدگانی که در کمین دیده‏بان افتاده‏اند و به خاطر احسانی که به آنها شده است، فریب خورده‏اند و چه بسیار به فتنه گرفتار شده‏ای که با مدح و تعریفی که از آنان شده، منحرف شده و به فتنه افتاده‏اند. و چه بسیار منزوی‏ها و قلم خوردگانی که فقط به خاطر انکار شدن فضیلت آنان «از ناحیه‏ی دشمن و دوست» در پرده قرار گرفته و منزوی مانده‏اند.)

\nپی نوشت ها:
\n[1] 1- بحارالأنوار، ج 75، ص 111، ح 6.
\n2- کشف الغمة، ج 2، ص 146.
\n3- مجالس السنیة، ج 2، ص 245، م 3. به نقل از کشف الغمة.
\n4- مسند الامام المجتبی علیه‏السلام، ص 722، ح 52 و ص 484، ح 3.
\n5- موسوعة المصطفی و العترة علیه‏السلام، ج 5، ص 127.
\n[2] 1- شرح ابن‏ابی‏الحدید، ج 18، ص 108.
\n2- کشف الغمة، ج 2، ص 152.
\n3- مسند الامام المجتبی علیه‏السلام، ص 489، ح 5.
\n4- موسوعة المصطفی و العترة علیه‏السلام، ج 5، ص 129.
\n5- نثر الدرر، ج 1، ص 333، ب 4.
\n[3] احقاق الحق، ج 19، ص 357.
\n[4] 1- بحارالأنوار، ج 75، ص 113.
\n2- مسند الامام المجتبی علیه‏السلام، ص 725، ح 78.
\n[5] احقاق الحق، ج 19، ص 357.
\n[6] و من هنا فی المعانی الأخبار فقط.
\n[7] 1- احقاق الحق، ج 19، ص 356 و 359.
\n2- بحارالأنوار، ج 44، ص 90 - 89 و ج 73، ص 312، ح 3.
\n3- تاریخ دمشق (ترجمة الامام الحسن علیه‏السلام) ص 165، ح 278، و ح 276 و ح 277، و ح 280.
\n4- تاریخ دمشق ابن‏منظور، ج 7، ص 32.
\n5- تاریخ یعقوبی، ج 2، ص 226.
\n6- تحف العقول ص 235.
\n7- کنز العمال، ج 3، ص 788، ح 8764.
\n8- مستدرک الوسایل، ج 12، ص 342، ح 15 \/ 14239، ب 1، کتاب الأمر بالمعروف، ط جدید.
\n9- مسند الامام المجتبی علیه‏السلام، ص 727، ح 86، و ص 83، ح 83، و ص 714، ح 18، و ص 676، ح 2 - و - ص 550، و ص 731، ح 108 و ص 131، ح 109.
\n10- معانی الأخبار، ص 257، ح 2.
\n11- معانی الأخبار صدوق، ص 257، ح 3.
\n12- نثر الدرر، ج 1، ص 333، ب 4.
\n13- نزهة الناظر، ص 79، ح 32.
\n14- وسایل الشیعة، ج 11، ص 425، ح 7 \/ 15190 و ح 6 \/ 15189.
\n[9] 1- احقاق الحق، ج 11، ص 230 به قنل از نهایة الأرب، ج 3، ص 232 ط قاهرة.
\n2- بحارالأنوار، ج 71، ص 417، ح 38 به نقل از الدرة الباهرة - و - ج 75 ص 115، ح 11 به نقل از الدرة الباهرة و ص 113، ذیل ح 7.
\n3- کشف الغمة ج 2، ص 140.
\n4- مستدرک الوسایل، ج 7، ص 238، ح 5 \/ 8130.
\n5- مسند الامام المجتبی علیه‏السلام، ص 721، ح 49، و ص 559 ح 16، و ص 724، ح 71 و ح 70 و ح 67.
\n6- مسند الامام المجتبی علیه‏السلام، ص 731، ح 106 و ح 107 (به نقل از نهایة الأرب) و ص 718 ح 37، (به نقل از اعلام الدین، ص 297 جدید) و ص 722، ح 51 و ح 50.
\n7- موسوعة المصطفی و العترة، ج 5، ص 126، و ص 129.
\n8- نثر الدرر، ج 1، ص 333 ب 4.
\n9- نزهة الناظر، ص 78، ح 3، و ص 71 به نقل از الدرة الباهرة، ص 22 و عدد العقوبة، ص 5، خطی.
\n[10] 1- بحارالأنوار، ج 75، ص 115، و ص 113.
\n2- مجالس السنیة، ج 2، ص 246.
\n3- مسند الامام المجتبی علیه‏السلام، ص 725، ح 72 و ح 73 و ح 76 و ص 724، ح 66 و ص 731، ح 105 به نقل از نهایة الأرب، ج 3، ص 254.
\n4- موسوعة المصطفی، ج 5، ص 128 و ص 126 و ص 129.
\n5- نزهة الناظر، ج 1، ص 71، و ج 2، ص 72، ح 9 و 10 و ص 76 ح 26.
\n[11] 1- بحارالأنوار، ج 75، ص 106، ح 7.
\n2- تحف العقول، ص 234.
\n3- مجالس السنیة، ج 2، ص 245.
\n4- مسند الامام المجتبی علیه‏السلام، ص 713، ح 10.
\n5- موسوعة المصطفی و العترة، ج 5، ص 126.
\n[12] 1- تحف العقول ص 235.
\n2 - مسند الامام المجتبی علیه‏السلام، ص 714، ح 19.
\n[13] مسند الامام المجتبی علیه‏السلام، ص 730، ح 103 به نقل از التدوین، ج 2، ص 457.<\/p>\n\n

 <\/p>","content_source":"","content_url":"","content_date_start":"2017-02-13 11:20:21","content_date_event":"2017-02-13 11:20:21","content_date_event_start":null,"content_date_event_end":null,"content_show_title_slider":1,"content_date_last_edit":"2017-02-13 11:21:54","content_date_register":"2017-02-13 11:21:54","content_columns":0,"content_show_img":1,"content_show_details":0,"content_show_related_img":0,"content_show_slider":1,"content_comment":1,"content_score":0,"tag_id":0,"score_average":null,"score_count":null,"score_date_last":null,"uid":15356,"eid":0,"attach_title":null,"attaches":[{"sizes":{"150":"file\/184\/attach\/197001\/attach.png","300":"file\/184\/attach\/197001\/attach.png","400":"file\/184\/attach\/197001\/attach.png","600":"file\/184\/attach\/197001\/attach.png","900":"file\/184\/attach\/197001\/attach.png","1200":"file\/184\/attach\/197001\/attach.png"}}]}]]